Blog
Znajdujesz się: Home |
Normy, atesty i wymagania sanitarne dla kurtyn spożywczych
Atesty dla kurtyn spożywczych to temat, który w praktyce interesuje dwie grupy: działy jakości i BHP przygotowujące się do audytów HACCP oraz właścicieli zakładów, którzy dostali uwagę po kontroli Sanepidu. Pierwsi pytają o dokumenty prewencyjnie, drudzy szukają rozwiązania po fakcie.
W obu przypadkach odpowiedź jest taka sama: kurtyna stosowana w strefie kontaktu z żywnością musi posiadać udokumentowane dopuszczenie do bezpośredniego kontaktu z żywnością nieopakowaną. Nie wystarczy, że wygląda podobnie do tej w sąsiednim zakładzie ani że sprzedawca mówi, że nadaje się do spożywki. Potrzebny jest dokument. W tym artykule wyjaśnię, jakie normy obowiązują, co konkretnie powinno znaleźć się w dokumentacji produktu i jak to sprawdzić przed zakupem.
Atesty dla kurtyn spożywczych – podstawy prawne
Podstawą prawną są przepisy unijne i krajowe dotyczące materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Kluczowy akt to Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Artykuł 3 tego rozporządzenia nakłada na materiały mające kontakt z żywnością obowiązek nieprzekazywania substancji do żywności w ilościach zagrażających zdrowiu lub zmieniających jej właściwości.
Dla tworzyw sztucznych (a PCV jest tworzywem sztucznym) kluczowe jest Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 o materiałach z tworzyw sztucznych kontaktujących się z żywnością. Określa ono listę substancji dopuszczonych do stosowania, limity migracji i wymogi dokumentacyjne. Standardowe PCV zawiera plastyfikatory (ftalany), które nie spełniają tych wymagań – dlatego właśnie kurtyna spożywcza musi być wykonana z receptury wolnej od tych substancji i posiadać stosowne potwierdzenie.
Naruszenie tych przepisów to nie tylko ryzyko kontrolne. To odpowiedzialność prawna producenta żywności za dopuszczenie do kontaktu produktów spożywczych z niezatwierdzonymi materiałami – co może mieć konsekwencje dla certyfikatów jakościowych zakładu.
Atest PZH – co to jest i co potwierdza
Atest PZH (Państwowego Zakładu Higieny, obecnie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH) to dokument potwierdzający, że produkt spełnia wymagania higieniczne dla materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Wydawany jest na podstawie badań laboratoryjnych, w których oceniana jest migracja substancji z materiału do symulantów żywności (wody, roztworów kwaśnych, alkoholowych i tłuszczowych).
Atest PZH to najczęściej wymagany dokument podczas kontroli Sanepidu w zakładach spożywczych w Polsce. Jego posiadanie przez producenta kurtyn oznacza, że materiał przeszedł niezależne badania i nie ma podstaw do kwestionowania zgodności z przepisami sanitarnymi. Brak atestu – nawet jeśli produkt faktycznie jest bezpieczny – pozostawia zakład bez dokumentu potwierdzającego tę bezpieczność, co jest problemem formalnym.
Atest PZH wystawiany jest przez akredytowane laboratoria Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego
Potwierdza brak migracji substancji szkodliwych do żywności w dopuszczalnych limitach
Wymagany jest dokument aktualny – atesty wydane kilkanaście lat temu mogą nie obejmować aktualnych wymagań
Producent kurtyn powinien udostępnić atest na żądanie – jeśli odmawia, nie kupuj
Wymagania HACCP dla kurtyn paskowych w zakładach spożywczych
System HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) wymaga, aby zakład spożywczy zidentyfikował i udokumentował wszystkie materiały wchodzące w kontakt z żywnością lub potencjalnie wpływające na jej bezpieczeństwo. Kurtyna paskowa zawieszona przy przejściu do strefy produkcji może wchodzić w kontakt z żywnością pośrednio (ruch powietrza, opadające cząstki) lub bezpośrednio (przejście pracowników z odsłoniętymi produktami).
Audytor HACCP przy ocenie zakładu sprawdza dokumentację dla wszystkich materiałów stosowanych w strefach żywnościowych. Kurtyna bez atestu jest najczęściej niezgodnością drobną (minor) lub poważną (major) w zależności od systemu certyfikacji i intensywności kontaktu. W przypadku certyfikatów IFS (International Food Standard) lub BRC (British Retail Consortium) niezgodności dotyczące materiałów kontaktowych są traktowane poważnie i mogą wpłynąć na wynik audytu.
Zakład stosujący kurtyny PVC PRO Spożywcze z ateście PZH może w każdej chwili udostępnić dokumentację audytorowi – bez szukania w archiwach ani dzwonienia do dostawcy przed kontrolą.
Co sprawdzić w dokumentacji produktu przed zakupem
Przed zakupem kurtyn spożywczych należy poprosić producenta o następujące dokumenty:
Atest PZH lub Deklaracja Zgodności z przepisami UE 1935/2004 i 10/2011 – podstawowe dokumenty do kontaktu z żywnością
Karta techniczna produktu – zawiera skład materiału, zakres temperatur pracy, twardość Shore’a i inne parametry techniczne
Informacja o zawartości plastyfikatorów – kurtyna spożywcza nie może zawierać ftalanów (DEHP, BBP, DBP, DIBP objętych ograniczeniem REACH)
Certyfikat dla wersji mrozoodpornej – jeśli kurtyna ma pracować w mroźni, atest powinien obejmować zakres temperatur mrozoodpornych
W PVC PRO dokumentacja dostępna jest do każdego produktu. Nie musisz o nią prosić oddzielnie – atest i karta techniczna są standardowo dołączane do zamówienia lub dostępne na stronie produktu. Jeśli kupujesz kurtyny spożywcze od innego dostawcy i nie możesz uzyskać dokumentów – to poważny sygnał ostrzegawczy. Czym są kurtyny spożywcze i jakie warunki muszą spełniać technicznie, wyjaśniamy szerzej w artykule Co to są kurtyny spożywcze i gdzie się je stosuje?.
Najczęstsze problemy z atestami podczas kontroli
Z rozmów z klientami z branży spożywczej wyłaniają się cztery powtarzające się sytuacje, które sprawiają problemy podczas kontroli Sanepidu lub audytów:
Zakład posiada kurtyny, ale nie ma dokumentacji od dostawcy – i nie może jej teraz uzyskać (dostawca nieaktywny, brak archiwum)
Kurtyny zostały zamówione jako standardowe PCV, a montaż w strefie żywnościowej nie był planowany – zmiana układu zakładu bez aktualizacji dokumentacji
Atest jest nieaktualny lub wystawiony na inny produkt niż aktualnie montowany
Zakład stosuje kurtyny importowane bez polskiej lub unijnej dokumentacji
Każda z tych sytuacji jest rozwiązywalna – ale po fakcie zawsze drożej i z presją czasu. Zakup kurtyn z atestu PZH i przechowywanie dokumentacji razem z innymi kartami produktów HACCP eliminuje problem zanim powstanie. Na stronie kurtyn spożywczych PVC PRO dostępna jest pełna dokumentacja do każdego produktu.
PODSUMOWANIE
Kurtyny spożywcze muszą posiadać dokumentację potwierdzającą dopuszczenie do kontaktu z żywnością – to wymóg prawny wynikający z przepisów unijnych, a nie opcja.
Podstawa prawna: Rozporządzenie (WE) 1935/2004 i (UE) 10/2011 o materiałach kontaktujących się z żywnością
Kluczowy dokument: atest PZH lub Deklaracja Zgodności z wymaganiami UE
HACCP wymaga dokumentacji dla wszystkich materiałów w strefach żywnościowych – w tym kurtyn paskowych
Przed zakupem: sprawdź atest, kartę techniczną i informację o braku ftalanów
Dokumentacja do kurtyn PVC PRO dostępna standardowo z zamówieniem
Potrzebujesz kurtyn spożywczych z pełną dokumentacją?
Kurtyny spożywcze PVC PRO są dostarczane z atestu PZH i kartą techniczną – bez dodatkowego wnioskowania. Konfigurator na stronie kurtyn spożywczych PVC PRO dopasuje wymiary i parametry do Twojego otworu. W razie wątpliwości co do wyboru wersji – doradcy techniczni PVC PRO odpowiadają na pytania techniczne bezpłatnie.
FAQ
Jakie atesty muszą mieć kurtyny spożywcze?
Kurtyny spożywcze PCV powinny posiadać atest PZH (Państwowego Zakładu Higieny) lub Deklarację Zgodności z Rozporządzeniem (WE) 1935/2004 i Rozporządzeniem (UE) 10/2011. Dokumenty te potwierdzają, że materiał nie przenosi szkodliwych substancji do żywności w ilościach przekraczających dopuszczalne limity. Brak dokumentacji jest podstawą do uwag pokontrolnych Sanepidu lub niezgodności w audycie HACCP.
Czy Sanepid sprawdza atesty kurtyn podczas kontroli?
Tak. Inspektorzy Sanepidu podczas kontroli zakładów spożywczych mogą zażądać dokumentacji dla materiałów stosowanych w strefach kontaktu z żywnością. Kurtyna bez atestu lub z dokumentacją nieobejmującą aktualnego zakresu zastosowania może skutkować uwagą pokontrolną lub nakazem usunięcia niezgodnego materiału.
Czy kurtyna PCV bez atestu nadaje się do zakładów spożywczych?
Nie – nawet jeśli producent zapewnia, że materiał jest bezpieczny. Przepisy wymagają udokumentowanego potwierdzenia zgodności z wymaganiami dla materiałów kontaktujących się z żywnością. Brak dokumentu to niezgodność formalna niezależnie od rzeczywistych właściwości materiału.
Czy kurtyny spożywcze muszą spełniać normy HACCP?
System HACCP wymaga identyfikacji i udokumentowania wszystkich materiałów mogących mieć kontakt z żywnością. Kurtyny paskowe stosowane przy przejściach w strefach produkcyjnych lub magazynowych zakładu spożywczego wchodzą w zakres tej analizy. Posiadanie atestowanych kurtyn z dokumentacją jest standardowym sposobem spełnienia tego wymagania.
Ile jest ważny atest PZH dla kurtyn spożywczych?
Atest PZH nie ma sztywno określonego okresu ważności, ale powinien odpowiadać aktualnemu składowi i wersji produktu. Producent kurtyn jest odpowiedzialny za utrzymanie aktualnej dokumentacji – przy każdej zmianie receptury lub wersji produktu dokumentacja powinna być odnawiana. Przy zakupie warto sprawdzić datę wystawienia atestu i upewnić się, że dotyczy aktualnie produkowanego produktu.
Autor: Zespół PVC PRO
Producent i doradcy techniczni od kurtyn paskowych PCV.
Od lat pomagamy dobrać odpowiednie rozwiązania do warunków pracy w przemyśle, chłodnictwie, rolnictwie i branży spożywczej – w oparciu o realne wdrożenia i doświadczenie produkcyjne.
Czytaj również:
Oszczędność ogrzewania w oborze i budynkach gospodarskich dzięki kurtynom PCV
Oszczędność ogrzewania w oborze dzięki kurtynom PCV: jak przegrody paskowe ograniczają straty ciepła, przeciągi i zużycie paszy w budynkach gospodarskich.
Co to są kurtyny rolnicze i gdzie sprawdzają się w gospodarstwie?
Co to są kurtyny rolnicze? Poznaj budowę, materiał i zastosowania kurtyn PCV w oborze, chlewni i kurniku oraz ich rolę w mikroklimacie i bioasekuracji.
Co to są kurtyny spożywcze i gdzie się je stosuje?
Co to są kurtyny spożywcze? Definicja, zastosowania, wymagane atesty i gdzie montować. Praktyczny poradnik od producenta kurtyn paskowych PVC PRO.